چرا وقتی دراز می‌کشیم دندان درد می‌گیرد؟ ۷ علت مهم و راهکار فوری

اگر دندان شما در طول روز قابل تحمل است اما به محض دراز کشیدن یا هنگام خواب شروع به ضربان و درد می‌کند، این اتفاق معمولاً تصادفی نیست. دندان درد هنگام دراز کشیدن می‌تواند به دلیل افزایش جریان خون در ناحیه سر، التهاب عصب دندان، پوسیدگی عمیق، عفونت یا حتی فشار سینوس‌ها ایجاد شود. خوابیدن علت اصلی بیماری دندان نیست، اما ممکن است درد یک مشکل پنهان را واضح‌تر کند.

بعضی دندان‌دردهای شبانه با تغییر وضعیت خواب یا مسکن موقتاً بهتر می‌شوند، اما اگر درد تکرار می‌شود، باید علت اصلی توسط دندانپزشک بررسی شود. در ادامه ۷ دلیل مهم تشدید دندان درد در حالت خوابیده و راهکارهای موقت برای کاهش آن را بررسی می‌کنیم.

چرا وقتی دراز می‌کشیم دندان درد بیشتر می‌شود؟

وقتی از حالت نشسته یا ایستاده به حالت خوابیده می‌روید، توزیع جریان خون در بدن تغییر می‌کند و فشار خون در ناحیه سر و صورت می‌تواند کمی بیشتر احساس شود.

اگر دندان یا بافت اطراف آن ملتهب باشد، همین تغییر فشار ممکن است باعث شود درد ضربان‌دار واضح‌تر شود.

از طرف دیگر، در شب محرک‌های محیطی کمتر هستند. وقتی کار نمی‌کنید، صحبت نمی‌کنید یا حواستان به فعالیت دیگری نیست، مغز توجه بیشتری به درد دارد.

بنابراین شب‌ها ممکن است درد شدیدتر به نظر برسد، حتی اگر مشکل اصلی از قبل وجود داشته باشد.

۷ علت دندان درد هنگام دراز کشیدن

۱. پوسیدگی عمیق دندان

یکی از شایع‌ترین علت‌های دندان درد شبانه پوسیدگی است.

پوسیدگی در مراحل اولیه ممکن است هیچ دردی نداشته باشد. اما وقتی به لایه‌های عمیق‌تر دندان نزدیک می‌شود، ممکن است با خوردن مواد سرد، گرم یا شیرین درد ایجاد شود.

اگر پوسیدگی به عصب نزدیک شده باشد، درد می‌تواند:

• هنگام دراز کشیدن تشدید شود
• ضربان‌دار باشد
• بدون محرک شروع شود
• شب شما را از خواب بیدار کند

در این شرایط، صرفاً مصرف مسکن مشکل را درمان نمی‌کند و ممکن است به ترمیم یا درمان عصب نیاز باشد.

۲. التهاب عصب دندان

داخل هر دندان بافتی به نام پالپ وجود دارد که حاوی عصب و عروق خونی است.

اگر پوسیدگی یا ضربه باعث التهاب پالپ شود، درد معمولاً شدیدتر و حساس‌تر می‌شود.

علائم احتمالی:

• درد خودبه‌خودی
• درد طولانی بعد از سرما یا گرما
• درد شبانه
• احساس ضربان داخل دندان
• انتشار درد به فک، گوش یا شقیقه

اگر التهاب عصب شدید باشد، ممکن است نیاز به درمان ریشه وجود داشته باشد.

۳. آبسه یا عفونت دندان

عفونت دندان می‌تواند یکی از مهم‌ترین علل درد شدید هنگام خواب باشد.

آبسه زمانی ایجاد می‌شود که عفونت در ریشه دندان یا بافت اطراف تجمع پیدا کند.

نشانه‌های احتمالی عبارت‌اند از:

• درد شدید و ضربان‌دار
• ورم لثه یا صورت
• طعم بد در دهان
• حساسیت هنگام جویدن
• تب
• درد هنگام لمس دندان
• تورم غدد گردن

وجود ورم صورت، تب یا مشکل در بلع و تنفس نیاز به ارزیابی فوری دارد.

۴. ترک یا شکستگی دندان

گاهی دندان ظاهر سالمی دارد اما ترک بسیار ریزی در آن ایجاد شده است.

این ترک می‌تواند هنگام:

• جویدن
• خوردن مواد سرد
• وارد شدن فشار

باعث درد شود.

برخی افراد شب‌ها، به‌خصوص زمانی که روی همان سمت صورت می‌خوابند یا دندان‌قروچه دارند، درد بیشتری حس می‌کنند.

۵. دندان‌قروچه در خواب

دندان‌قروچه یا براکسیسم یعنی فشردن یا ساییدن دندان‌ها، معمولاً هنگام خواب.

این وضعیت می‌تواند باعث:

• درد دندان
• درد فک
• سردرد صبحگاهی
• حساسیت دندان
• ساییدگی سطح دندان‌ها

شود.

اگر صبح‌ها با درد فک یا فشار روی دندان‌ها بیدار می‌شوید، دندان‌قروچه یکی از احتمال‌هاست.

۶. بیماری و التهاب لثه

گاهی چیزی که فرد به عنوان دندان درد احساس می‌کند، در واقع از لثه اطراف دندان منشأ می‌گیرد.

التهاب لثه ممکن است با:

• قرمزی
• خونریزی
• حساسیت
• تورم
• بوی بد دهان

همراه باشد.

در مراحل شدیدتر بیماری لثه، دندان‌ها نیز ممکن است حساس یا دردناک شوند.

۷. التهاب یا عفونت سینوس‌ها

دندان‌های فک بالا به سینوس‌های صورت نزدیک هستند.

در سینوزیت، افزایش فشار داخل سینوس‌ها ممکن است باعث درد در چند دندان بالایی شود.

این احتمال بیشتر است اگر همزمان:

• گرفتگی بینی
• فشار در گونه‌ها
• سردرد
• ترشحات بینی
• درد چند دندان فک بالا

دارید.

در چنین حالتی ممکن است منشأ درد واقعاً خود دندان نباشد.

چرا دندان درد شب‌ها بیشتر می‌شود؟

شدیدتر شدن درد شبانه چند دلیل احتمالی دارد:

افزایش توجه به درد

در روز حواس ما با کار، صحبت و فعالیت‌های مختلف پرت است. شب، در سکوت و بی‌حرکتی، درد بیشتر احساس می‌شود.

تغییر وضعیت بدن

خوابیدن می‌تواند فشار در ناحیه سر و صورت را بیشتر احساس‌پذیر کند.

دندان‌قروچه

بعضی افراد هنگام خواب ناخودآگاه دندان‌هایشان را روی هم فشار می‌دهند.

کاهش اثر مسکن

اگر داروی مسکن عصر مصرف شده باشد، ممکن است اثر آن نیمه‌شب کاهش پیدا کند و درد دوباره احساس شود.

دندان درد شبانه چه زمانی نشانه عصب است؟

اگر درد این ویژگی‌ها را داشته باشد، احتمال درگیری عصب بیشتر می‌شود:

• خودبه‌خود شروع شود
• ضربان‌دار باشد
• چند دقیقه یا بیشتر ادامه پیدا کند
• بعد از خوردن غذای گرم طولانی شود
• شب شما را از خواب بیدار کند
• به گوش یا فک انتشار پیدا کند

تشخیص قطعی تنها با معاینه و در صورت نیاز عکس رادیوگرافی انجام می‌شود.

برای دندان درد هنگام خواب چه کار کنیم؟

این روش‌ها درمان قطعی نیستند، اما ممکن است تا زمان مراجعه به دندانپزشک درد را کمتر کنند.

۱. سر را کمی بالاتر قرار دهید

قرار دادن یک بالش اضافه و خوابیدن با سر کمی بالاتر ممکن است شدت احساس ضربان را کمتر کند.

۲. مسکن مناسب مصرف کنید

داروهایی مانند استامینوفن یا بعضی داروهای ضدالتهاب ممکن است درد را کاهش دهند.

اما اگر بیماری کلیوی، زخم معده، بیماری قلبی، بارداری یا مصرف داروهای خاص دارید، انتخاب مسکن باید با احتیاط انجام شود.

دارو را بیشتر از مقدار توصیه‌شده مصرف نکنید.

۳. کمپرس سرد استفاده کنید

اگر درد با التهاب یا تورم همراه است، می‌توانید یک بسته سرد را از بیرون روی گونه قرار دهید.

آن را مستقیم روی پوست نگذارید؛ داخل پارچه بپیچید.

۴. دهان را با آب نمک ولرم بشویید

شست‌وشوی ملایم دهان با آب نمک می‌تواند به تمیز شدن محیط دهان و کاهش التهاب لثه کمک کند.

آب نباید بسیار داغ باشد.

۵. بین دندان‌ها را تمیز کنید

گاهی گیر کردن غذا بین دو دندان باعث فشار و درد می‌شود.

استفاده آرام از نخ دندان ممکن است کمک‌کننده باشد.

۶. از غذای خیلی سرد و گرم دوری کنید

تا مشخص شدن علت، مواد غذایی بسیار سرد، داغ، شیرین یا اسیدی می‌توانند درد را تشدید کنند.

۷. روی سمت دردناک نخوابید

اگر خوابیدن روی یک سمت درد را بیشتر می‌کند، سعی کنید روی سمت مقابل یا به پشت بخوابید.

برای دندان درد چه کارهایی انجام ندهیم؟

برخی روش‌های خانگی ممکن است به بافت دهان آسیب بزنند.

از این کارها پرهیز کنید:

• گذاشتن قرص مسکن روی دندان یا لثه
• استفاده مستقیم از مواد شیمیایی روی لثه
• سوراخ کردن یا فشار دادن ورم
• مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک
• نادیده گرفتن درد طولانی
• گرم کردن شدید صورت در صورت عفونت

آنتی‌بیوتیک نیز برای همه دندان‌دردها لازم نیست و باید توسط پزشک یا دندانپزشک تجویز شود.

آیا آنتی‌بیوتیک دندان درد را درمان می‌کند؟

نه همیشه.

بسیاری از دندان‌دردها ناشی از پوسیدگی یا التهاب عصب هستند و آنتی‌بیوتیک علت اصلی را درمان نمی‌کند.

اگر عفونت گسترده باشد، دندانپزشک ممکن است در کنار درمان اصلی آنتی‌بیوتیک تجویز کند.

مصرف خودسرانه می‌تواند باعث مقاومت میکروبی و عوارض دارویی شود.

اگر دندان فقط شب درد می‌کند باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

بله، به‌خصوص اگر این وضعیت چند شب تکرار شده باشد.

درد شبانه ممکن است یکی از اولین نشانه‌های درگیری عمیق‌تر دندان باشد.

حتی اگر صبح درد کاملاً از بین برود، مشکل ممکن است همچنان وجود داشته باشد.

بیشتر بخوانید: اگر نصف شب دندان درد گرفتیم چه کنیم؟ ۱۰ راهکار فوری برای کاهش درد تا صبح

چه زمانی دندان درد اورژانسی است؟

اگر یکی از علائم زیر وجود دارد، مراجعه فوری اهمیت دارد:

• ورم قابل توجه صورت یا فک
• تب همراه با دندان درد
• مشکل در بلع
• مشکل در تنفس
• تورم زیر زبان یا گردن
• درد شدید و کنترل‌نشده
• آسیب شدید به دندان و صورت

عفونت‌های دندانی در موارد نادر می‌توانند به بافت‌های اطراف گسترش پیدا کنند.

چرا دندان پرشده هنگام دراز کشیدن درد می‌کند؟

دلایل مختلفی ممکن است وجود داشته باشد:

• پرکردگی بلند و فشار هنگام جویدن
• حساسیت موقت بعد از ترمیم
• پوسیدگی زیر پرکردگی
• ترک دندان
• التهاب عصب

اگر درد بیش از چند روز ادامه دارد یا شدیدتر می‌شود، باید ترمیم بررسی شود.

علت درد دندان عصب‌کشی‌شده هنگام خواب چیست؟

دندان عصب‌کشی‌شده معمولاً نباید درد عصبی مانند قبل داشته باشد، اما ممکن است به دلایل زیر دردناک شود:

• التهاب اطراف ریشه
• عفونت مجدد
• ترک ریشه
• بلند بودن ترمیم
• مشکلات لثه

درد مداوم در دندان درمان ریشه‌شده باید ارزیابی شود.

آیا دندان عقل می‌تواند شب‌ها درد ایجاد کند؟

بله.

اگر دندان عقل نیمه نهفته باشد، ممکن است لثه اطراف آن ملتهب شود.

علائم می‌توانند شامل:

• درد انتهای فک
• تورم لثه
• بوی بد دهان
• مشکل در باز کردن دهان
• درد هنگام جویدن

باشند.

آیا سردرد و دندان درد شبانه به هم مرتبط‌اند؟

گاهی بله.

دندان‌قروچه می‌تواند هم دندان درد و هم سردرد صبحگاهی ایجاد کند.

مشکلات سینوسی نیز ممکن است همزمان باعث فشار سر و درد دندان‌های بالایی شوند.

تشخیص علت دندان درد چگونه انجام می‌شود؟

دندانپزشک معمولاً:

• دندان را معاینه می‌کند
• حساسیت به سرما و گرما را بررسی می‌کند
• دندان را از نظر درد فشاری آزمایش می‌کند
• لثه‌ها را بررسی می‌کند
• در صورت نیاز عکس رادیوگرافی می‌گیرد

بر اساس علت، ممکن است درمان شامل ترمیم، درمان ریشه، جرم‌گیری یا روش‌های دیگر باشد.

نتیجه‌گیری

اگر می‌پرسید چرا وقتی دراز می‌کشیم دندان درد می‌گیرد، علت معمولاً خود حالت خوابیده نیست؛ بلکه یک مشکل زمینه‌ای مانند پوسیدگی، التهاب عصب، عفونت، ترک دندان، دندان‌قروچه یا التهاب لثه وجود دارد که هنگام استراحت بیشتر احساس می‌شود.

برای کاهش موقت درد می‌توانید سر را بالاتر نگه دارید، از کمپرس سرد استفاده کنید و در صورت مناسب بودن برای شما، مسکن مصرف کنید. با این حال، این روش‌ها جای درمان دندانپزشکی را نمی‌گیرند.

اگر دندان درد هنگام دراز کشیدن چند شب تکرار شده، شدید است یا با تورم و تب همراه شده است، بهتر است مراجعه به دندانپزشک را به تعویق نیندازید.