پوست پرتقال برای مو؛ فواید احتمالی، روش استفاده و عوارض
استفاده از پوست پرتقال برای مو یکی از روشهای خانگی رایج برای...
ادامه مطلب
استفاده از زرده تخممرغ برای تقویت مو یکی از روشهای خانگی قدیمی است. زرده سرشار از چربی، پروتئین، لسیتین و برخی ویتامینهاست؛ به همین...
این مطلب برای افزایش آگاهی منتشر شده و جایگزین مشاوره، معاینه یا تصمیم درمانی توسط پزشک و متخصص نیست.
استفاده از زرده تخممرغ برای تقویت مو یکی از روشهای خانگی قدیمی است. زرده سرشار از چربی، پروتئین، لسیتین و برخی ویتامینهاست؛ به همین دلیل میتواند پس از قرار گرفتن روی مو، ساقههای خشک و آسیبدیده را نرمتر، براقتر و کموزتر نشان دهد. کاهش خشکی و اصطکاک همچنین ممکن است از شکستگی مو کم کند و ظاهر مو را پرتر نشان دهد.
بااینحال، «نرم شدن ساقه مو» با «تقویت ریشه و رشد موی جدید» یکسان نیست. تاکنون شواهد بالینی کافی وجود ندارد که نشان دهد مالیدن زرده خام روی پوست سر میتواند ریزش ارثی، ریزش هورمونی یا سایر بیماریهای فولیکول مو را درمان کند. بنابراین ماسک زرده تخممرغ را باید یک روش مراقبتی برای موهای خشک و شکننده دانست، نه جایگزین تشخیص و درمان پزشکی ریزش مو. در ادامه، فواید احتمالی، روش استفاده ایمن و محدودیتهای آن را بررسی میکنیم.
پاسخ دقیق این است که اثر زرده تخممرغ بر تقویت واقعی ریشه مو اثبات نشده است. زرده ممکن است با پوشاندن و نرم کردن ساقه مو، شکنندگی را کاهش دهد؛ اما شواهدی وجود ندارد که استفاده موضعی از زرده خام بتواند فولیکولهای ضعیفشده را احیا کند، ریزش موی ارثی را متوقف سازد یا در نواحی کممو، موهای جدید ایجاد کند.
مرورهای پزشکی درباره این روش تأکید میکنند که تحقیقات علمی درباره اثر مستقیم ماسک زرده بر رشد مو بسیار محدود است. مواد مغذی موجود در زرده از نظر تئوری برای سلامت بدن و مو اهمیت دارند، اما قرار گرفتن آنها روی پوست سر لزوماً به معنی جذب مؤثر توسط فولیکول نیست.
بنابراین انتظار واقعبینانه از ماسک زرده عبارت است از:
این ماسک نباید برای درمان موارد زیر استفاده شود:
برای ارزیابی ادعای تقویت مو باید میان سه بخش تفاوت قائل شد.
فولیکول ساختاری زنده در داخل پوست است که مو از آن رشد میکند. چرخه رشد، استراحت و ریزش مو در این بخش اتفاق میافتد. عوامل ژنتیکی، هورمونی، تغذیهای، خودایمنی و التهابی میتوانند عملکرد فولیکول را تغییر دهند.
بخش پایینی مو که داخل فولیکول قرار دارد، ریشه نامیده میشود. مواد غذایی موردنیاز این قسمت از طریق جریان خون تأمین میشوند، نه از طریق پوشاندن سطح مو با ماسکهای خانگی.
ساقه همان بخشی است که خارج از پوست دیده میشود. ساقه از سلولهای کراتینه و غیرزنده تشکیل شده و پس از آسیب، مانند پوست زنده ترمیم نمیشود. نرمکنندهها و ماسکها میتوانند سطح ساقه را موقتاً صاف و پوششدهی کنند، اما ساختار زندهای را بازسازی نمیکنند.
زرده تخممرغ بیش از آنکه بر فولیکول اثر مشخصی داشته باشد، احتمالاً بهدلیل چربی و لسیتین خود روی سطح ساقه مو اثر نرمکننده ایجاد میکند. منابع پزشکی نیز فایده احتمالی زرده را بیشتر برای موهای خشک و آسیبدیده مطرح کردهاند.
زرده تخممرغ ترکیبی از آب، چربی، پروتئین، فسفولیپیدها و ریزمغذیهاست. برخی ترکیبات مهم آن عبارتاند از:
وجود این مواد به معنی اثربخشی قطعی موضعی نیست. برای مثال، پروتئین خوراکی پس از هضم به اسیدهای آمینه تبدیل میشود و بدن از آنها برای ساخت بافتها استفاده میکند؛ اما پروتئین خام موجود در ماسک لزوماً از پوست سر عبور نمیکند و وارد فولیکول نمیشود.
زرده چربی و لسیتین دارد. این ترکیبات ممکن است سطح ساقه مو را بپوشانند، اصطکاک میان تارها را کاهش دهند و مو را نرمتر نشان دهند. به همین دلیل، این ماسک بیشتر برای موهای خشک، زبر، فر یا آسیبدیده مناسب است.
اثر نرمکنندگی معمولاً موقتی است و پس از چند بار شستوشو از بین میرود.
وز مو اغلب زمانی بیشتر دیده میشود که لایه بیرونی ساقه آسیب دیده و رطوبت آن نامتعادل باشد. چربی زرده میتواند تارها را تا حدی پوشش دهد و ظاهر نامنظم آنها را کاهش دهد.
این اثر به معنی درمان دائمی آسیب ساقه نیست. استفاده مکرر از حرارت، دکلره، رنگ و مواد صافکننده همچنان میتواند مو را شکننده کند.
موهای خشک هنگام شانه زدن یا بستن بیشتر میشکنند. اگر زرده باعث نرم شدن و کاهش گره شود، فشار مکانیکی هنگام شانه زدن نیز کمتر خواهد شد. در این شرایط ممکن است تعداد موهای شکسته روی برس کاهش پیدا کند.
کاهش شکستگی با کاهش ریزش از ریشه تفاوت دارد. در شکستگی، تار مو از وسط یا نزدیک انتها قطع میشود؛ اما در ریزش واقعی، تار مو از فولیکول جدا میشود.
صافتر شدن سطح ساقه باعث بازتاب بهتر نور میشود. به همین دلیل ممکن است مو پس از استفاده از زرده، روغن یا نرمکننده براقتر به نظر برسد.
این درخشندگی نتیجه پوششدهی سطح مو است و لزوماً نشاندهنده افزایش سرعت رشد یا تقویت فولیکول نیست.
رنگ کردن، دکلره، اتوی مو و سشوار داغ میتوانند لایه محافظ مو را ضعیف کنند. ماسک زرده ممکن است مانند یک نرمکننده خانگی، خشکی و زبری ایجادشده را موقتاً کمتر کند.
برای جلوگیری از آسیب بیشتر باید همزمان:
متخصصان پوست نیز برای موهای نازک و در حال ریزش، کاهش حرارت، کشش و رفتارهای آسیبزننده را توصیه میکنند.
یک پژوهش آزمایشگاهی منتشرشده در سال ۲۰۱۸ نشان داد پپتیدهای محلول در آب که با روش خاصی از زرده تخممرغ استخراج شده بودند، تولید فاکتور رشد عروقی یا VEGF و تکثیر سلولهای پاپیلای پوستی فولیکول مو را تحریک کردند. این ترکیبات در مدلهای آزمایشگاهی و حیوانی نیز نتایج اولیهای درباره رشد مو نشان دادند.
اما این مطالعه چند نکته مهم دارد:
در مقابل، منابع پزشکی که کاربرد خانگی زرده را بررسی کردهاند، میگویند شواهد کافی برای اثبات اثر آن در پیشگیری از ریزش یا رشد موی جدید وجود ندارد.
نتیجه علمی این است که پپتیدهای خاص زرده ممکن است موضوع جالبی برای تحقیقات دارویی آینده باشند؛ اما این مسئله، اثر ماسک زرده خام را ثابت نمیکند.
برای بیشتر موهای خشک، سادهترین ترکیب از زرده و مقدار کمی روغن تشکیل میشود.
آب داغ میتواند پروتئین تخممرغ را منعقد کند و باعث شود تکههای زرده در مو بمانند و سختتر شسته شوند. منابع مختلف استفاده از آب خنک را برای شستوشوی ماسک تخممرغ توصیه کردهاند.
این ترکیب برای موهای خشک و زبر مناسبتر است.
روغن به کاهش اصطکاک و خشکی ساقه کمک میکند و زرده نیز بافت ماسک را نرم و چرب میسازد. این ترکیب ممکن است برای موهای بسیار چرب، نازک یا مستعد تجمع محصول سنگین باشد.
برای موهای بسیار خشک میتوان از ترکیب زیر استفاده کرد:
ماسک را روی ساقه قرار دهید و پس از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با آب خنک بشویید. ماست و روغن بیشتر نقش نرمکننده دارند و شواهد کافی برای درمان ریزش مو با این ترکیب وجود ندارد.
عسل خاصیت جذب رطوبت دارد و ممکن است به حفظ نرمی مو کمک کند.
عسل ممکن است ماسک را چسبناک کند؛ بنابراین باید مقدار کمی استفاده شود. در افراد دارای پوست سر حساس، ابتدا آزمایش حساسیت انجام شود.
برخی دستورهای خانگی برای کم کردن بوی تخممرغ چند قطره آبلیمو پیشنهاد میکنند. بااینحال، آبلیمو اسیدی است و در غلظت بالا میتواند پوست سر حساس، ملتهب یا زخمی را تحریک کند.
در صورت استفاده:
استفاده از عطر، اسانسهای غلیظ، سرکه یا آبلیمو برای پوشاندن بو ضروری نیست و ممکن است احتمال حساسیت را افزایش دهد.
زرده به دلیل چربی بیشتر، برای موهای خشک مناسبتر است. در موهای چرب ممکن است باعث سنگینی، چسبندگی یا نیاز به چند بار شامپو زدن شود.
برخی منابع زیبایی استفاده از سفیده را برای موهای چرب پیشنهاد میکنند، اما شواهد بالینی درباره مزیت سفیده برای درمان چربی یا ریزش مو نیز محدود است.
اگر پوست سر چرب و ساقهها خشک هستند، میتوانید ماسک زرده را فقط از میانه ساقه تا نوک مو بزنید و از تماس آن با پوست سر جلوگیری کنید.
برای شروع، هر دو تا چهار هفته یکبار کافی است. استفاده زیاد ممکن است باعث تجمع چربی، بوی نامطلوب، سنگینی مو یا تحریک پوست شود.
برنامه پیشنهادی:
استفاده روزانه یا چند بار در هفته ضرورت ندارد. اگر پس از یک یا دو بار مصرف، مو چرب، خارشدار یا بدحالت شد، ادامه دادن روش منطقی نیست.
حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه معمولاً کافی است. باقی ماندن طولانیتر مزیت ثابتشدهای ندارد و فقط احتمال خشک شدن، چسبیدن مواد و ایجاد بو را بیشتر میکند.
اجازه ندهید ماسک زیر نور شدید خورشید یا گرمای مستقیم خشک شود. همچنین روی مو سشوار گرم نگیرید؛ زیرا حرارت میتواند تخممرغ را روی مو منعقد کند.
اگر هدف شما نرم شدن موست، بهتر است ماسک را عمدتاً روی ساقه قرار دهید. تماس مستقیم با پوست سر برای بهرهمندی از اثر نرمکنندگی ضروری نیست.
از قرار دادن زرده روی پوست سر خودداری کنید اگر:
پروتئینهای تخممرغ میتوانند باعث واکنش آلرژیک شوند. واکنش موضعی ممکن است با خارش، قرمزی، کهیر، سوزش یا تورم همراه باشد. افراد دارای حساسیت شناختهشده به تخممرغ نباید از این ماسک استفاده کنند.
در صورت تورم صورت، خسخس سینه، تنگی نفس یا سرگیجه شدید باید فوراً کمک پزشکی دریافت شود.
افزودنیهایی مانند آبلیمو، دارچین، اسانسها و سرکه ممکن است پوست سر را تحریک کنند. طبیعی بودن یک ماده به معنی بدون عارضه بودن آن نیست.
زرده و روغن میتوانند روی موهای نازک یا چرب باقی بمانند. شستوشوی مکرر برای پاک کردن ماسک نیز ممکن است خشکی ساقه را بیشتر کند.
اگر ماسک خوب شسته نشود، بوی تخممرغ ممکن است روی مو باقی بماند. شستوشو با آب خنک و سپس شامپوی ملایم معمولاً کافی است.
آب یا سشوار داغ میتواند تخممرغ را روی مو بپزد و خارج کردن آن را دشوار کند. آب خنک یا ولرم رو به خنک انتخاب مناسبتری است.
تخممرغ خام ممکن است حاوی میکروب باشد. بهتر است از تخممرغ سالم، تازه و ترجیحاً پاستوریزه استفاده کنید، ماسک را بلافاصله مصرف کنید و باقیمانده آن را نگه ندارید. زرده نباید با چشم، دهان یا پوست زخمی تماس پیدا کند.
مقدار کمی از ماسک را روی بخش کوچکی از پوست داخل ساعد یا پشت گوش بمالید و حدود ۲۴ ساعت صبر کنید.
در صورت مشاهده موارد زیر از ماسک استفاده نکنید:
تست پوستی خطر واکنش را صفر نمیکند، اما میتواند حساسیت آشکار را پیش از قرار دادن مواد روی تمام پوست سر نشان دهد.
بدن برای ساخت مو به پروتئین، انرژی، آهن، روی و برخی ویتامینها نیاز دارد. خوردن تخممرغ بهعنوان بخشی از رژیم غذایی متعادل میتواند پروتئین و چند ریزمغذی را تأمین کند. این مواد پس از هضم وارد جریان خون میشوند و در اختیار بافتهای مختلف قرار میگیرند.
بااینحال، خوردن تخممرغ نیز فقط زمانی به ریزش مو کمک میکند که رژیم غذایی فرد ناکافی باشد یا کمبود تغذیهای وجود داشته باشد. مصرف تعداد زیاد تخممرغ، رشد مو را بیش از ظرفیت طبیعی بدن افزایش نمیدهد.
کمبود پروتئین، آهن، روی یا بیوتین میتواند با ریزش مو همراه باشد؛ اما مصرف خودسرانه مکملها بدون تشخیص کمبود توصیه نمیشود. دریافت بیش از حد بعضی مواد مانند ویتامین A، ویتامین E یا سلنیوم نیز ممکن است ریزش مو را بدتر کند.
خیر، شواهد کافی برای چنین ادعایی وجود ندارد. ریزش مو علتهای متعددی دارد و درمان آن به علت زمینهای وابسته است.
علل رایج ریزش شامل موارد زیر هستند:
یک ماسک مو نمیتواند همه این عوامل را درمان کند. متخصص پوست برای پیدا کردن علت ممکن است پوست سر را معاینه کند و بر اساس علائم، آزمایش خون یا نمونهبرداری را در نظر بگیرد.
زرده ممکن است با نرم کردن ساقه، شکستگی را تا حدی کمتر کند؛ اما برای ریزش از فولیکول باید علت پزشکی بررسی شود.
در موارد زیر به ماسک خانگی اکتفا نکنید:
ریزش مو علتهای فراوانی دارد و درمان زودتر میتواند در برخی بیماریها از پیشرفت بیشتر جلوگیری کند. منابع تخصصی پوست نیز توصیه میکنند پیش از خرید محصولات یا مراجعه به مراکز تجاری، علت ریزش توسط پزشک مشخص شود.
دریافت کافی پروتئین، آهن، روی و انرژی برای رشد طبیعی مو ضروری است. رژیمهای بسیار محدود، گرسنگی طولانی یا کاهش وزن سریع میتوانند ریزش را تشدید کنند.
تعداد دفعات اتو، دکلره، فر دائم و صاف کردن شیمیایی را کاهش دهید. حرارت زیاد باعث شکنندگی ساقه میشود.
موهای خیس آسیبپذیرتر هستند. از کشیدن، برس زدن شدید و خشک کردن خشن با حوله خودداری کنید.
دماسبی محکم، بافت سفت و اکستنشن سنگین میتوانند به فولیکول فشار وارد کنند و در طولانیمدت ریزش کششی ایجاد کنند.
درمان کمبود آهن، بیماری تیروئید، التهاب پوست سر یا ریزش ارثی با ماسک خانگی امکانپذیر نیست. پزشک پس از تشخیص میتواند درمان مناسب را پیشنهاد کند.
شواهد بالینی کافی وجود ندارد که مالیدن زرده خام سرعت رشد مو را افزایش دهد. این ماسک ممکن است شکستگی را کمتر کند و در نتیجه مو بلندتر و پرتر به نظر برسد.
برای موهای خشک، زرده بهدلیل چربی بیشتر ممکن است نرمکنندهتر باشد. تخممرغ کامل برای برخی افراد سنگین است و درباره برتری قطعی هرکدام شواهد کافی وجود ندارد.
زرده ممکن است با پوشاندن ساقه و کاهش وز، مو را موقتاً حجیمتر نشان دهد؛ اما تعداد فولیکولها را افزایش نمیدهد و درمان قطعی کمپشتی نیست.
ممکن است به نرمی موهای خشکشده کمک کند، اما ابتدا روی بخش کوچکی آزمایش شود. شستوشوی مکرر برای خارج کردن ماسک میتواند رنگ مو را سریعتر کمرنگ کند.
خیر. شوره میتواند با چربی پوست، رشد مخمر، التهاب یا بیماریهای پوستی ارتباط داشته باشد. زرده بهخصوص در پوست سر چرب ممکن است احساس سنگینی ایجاد کند و جایگزین شامپوی ضدشوره یا درمان پزشک نیست.
قرار دادن آن روی موی کمی مرطوب معمولاً پخش کردن ماسک را آسانتر میکند. مو نباید کاملاً خیس باشد؛ زیرا ماسک رقیق شده و از روی مو میریزد.
توصیه نمیشود. باقی ماندن طولانیمدت مزیت اثباتشدهای ندارد و میتواند باعث بو، خشکی مواد، آلودگی یا تحریک پوست شود. ۱۵ تا ۲۰ دقیقه کافی است.
نرمی و درخشندگی ممکن است پس از همان بار نخست دیده شود، اما این اثر موقت است. اگر پس از چند بار استفاده بهبودی در ظاهر مو ندیدید یا پوست سر تحریک شد، مصرف را متوقف کنید.
مدرکی وجود ندارد که زرده خام ریزش موی ارثی را متوقف کند. این نوع ریزش به حساسیت ژنتیکی فولیکولها وابسته است و به درمانهای تخصصی نیاز دارد.
تقویت ریشه مو با زرده تخممرغ یک ادعای رایج است، اما شواهد علمی کافی برای اثبات اثر ماسک زرده خام بر فولیکول، توقف ریزش یا رشد موی جدید وجود ندارد. زرده بهدلیل داشتن چربی، لسیتین و پروتئین میتواند مانند یک نرمکننده خانگی عمل کند و ظاهر موهای خشک، زبر و شکننده را موقتاً بهتر سازد.
اگر قصد امتحان کردن این روش را دارید، ماسک را بیشتر روی ساقه مو قرار دهید، بیش از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه نگه ندارید و آن را با آب خنک بشویید. افراد دارای حساسیت به تخممرغ، پوست سر زخمی، التهاب یا بیماری فعال پوستی نباید بدون نظر پزشک از این ماسک استفاده کنند.
ریزش مو میتواند ناشی از عوامل ارثی، هورمونی، تغذیهای، دارویی یا بیماریهای پوست سر باشد. اگر ریزش شدید، ناگهانی، تکهای یا طولانیمدت است، بهجای تکیه بر درمان خانگی برای تشخیص علت به متخصص پوست مراجعه کنید.
یادآوری پزشکی: مطالب این مقاله برای افزایش آگاهی عمومی تهیه شدهاند و جایگزین تشخیص یا درمان توسط پزشک نیستند.